Πέμπτη, 13 Ιανουαρίου 2011

Σὰν νά ᾿χαν ποτὲ τελειωμὸ τὰ πάθια κι οἱ καημοὶ τοῦ κόσμου.


Ὁ Παπαδιαμάντης ζωγραφίζει τὸ ἀόρατο. Κινηματογραφεῖ τὸν ἄνεμο. Βάζει τὴ σιωπὴ καὶ χορεύει. Καὶ φανερώνει στὰ ἀλλόκοτα μάτια μας τὴν ὀρατὴ τὴν κίνηση τοῦ νεαροῦ δέντρου, ποὺ μεγαλώνει.

Ἡ γλῶσσα του σωφυλλιάζει μὲ τὸν ἦχο τῆς σταλαματιᾶς, καὶ μὲ τὸ διάνεμα τῶν φύλλων τῆς λεύκας. Τὸν κοιτᾶμε νὰ φωτίζει ἁπλὰ τὶς ἔγνοιες καὶ τὸν καημὸ τοῦ καθημερινοῦ ἀνθρώπου, καὶ νιώθουμε νὰ μᾶς λογχίζουν τὰ κοντάρια τὸ φῶς, ὅταν ὁρμάει ἡ μέρα τὸ πρωῒ καὶ κυριεύει τοὺς λόφους.

Ὅλα τὰ φέρνει καὶ ὅλα τὰ παίρνει τὸ κυμάτισμα τῆς φωνῆς του: Τὴ λίγη ἐλπίδα τῶν ἀνθρώπων καὶ τὴν πολλὴ ἀπαντοχή τους. Τὸ πέρασμά μας ἀπὸ τὴ ζωὴ τὸ βιαστικό. Καὶ τὸ φευγιό μας γιὰ πάντα. Τὶς χαρὲς ἁπλὲς καὶ τὶς λύπες ἀμεμψίμοιρες. Ὁ ἀσβέστης του ψέλνει, οἱ θάλασσες ἀνεβαίνουν, τὸ κυπαρίσσι του φυλάει σκοπιὰ τὸ νούμερο δύο μὲ τέσσερες.

Εἶναι τὸ ξόμπλι του ἕνα δίχτυ ἡσυχίας, ποὺ μέσα του πέφτουν καὶ χωνεύουν καλόβολα ὅλα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων.

Ὄμβροι, ἀνεμοζάλη, ἡ ἄνοιξη τῶν σπάρτων. Ἡ θροὴ τοῦ καλαμιῶνα, οἱ ἀπορρῶγες βράχοι, ἡ δρόσος Ἀερμών. Τὰ δέντρα, οἱ πόες, τὰ πουλιά, οἱ αἰγιαλοί, οἱ ὁρίζοντες. Ἡ ἀνυμέναιη κόρη ποὺ ἔμεινε, τὰ ράσα τοῦ καλοῦ ἱερέα, τοῦ παπα-Ἀδαμάντιου, ἡ ξενιτειά, τὰ καράβια καὶ τὰ κάρβουνα. Καὶ ἀκόμη ἡ στολὴ ἡ χιονόλευκη τοῦ μπαρμπα-Γιαννιοῦ τοῦ Ἔρωντα παραμονὴ Χριστούγεννα [1]. [...] Τὸ ποίημά του «Ὄνειρο στὸ κῦμα» εἶναι τὸ στέμμα τῆς ἐρωτικῆς ποίησης ὁλόκληρης τῆς νέας λογοτεχνίας μας.

[...] Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ ὁ Καύκασος σὰν ὄρος συναθροίζεται ὁλόκληρος στὴ στιγμὴ τοῦ Προμηθέα, παρόμοια τὸ ποιητικὸ σῶμα τοῦ Παπαδιαμάντη ἐκκεντρώνεται σὲ δυὸ γραμμὲς ποὺ ὀρθώνουν τὸν αἰώνιο ἄνθρωπο καὶ τὸ πικρὸ φυσικό του. Αὐτὸ τὸ δίστιχο [2] εἶναι τὸ δαχτυλικὸ ἀποτύπωμα ποὺ ἄφηκε σήμανση τὸ δάχτυλο τοῦ Παπαδιαμάντη στὸ μάγμα τοῦ χρόνου:

Σὰν νά ᾿χαν ποτὲ τελειωμὸ
τὰ πάθια κι οἱ καημοὶ τοῦ κόσμου.

(Δημήτρης Λιαντίνης, «Τὰ ἑλληνικά», ἐκδ. Βιβλιογονία, 1999, ISBN 960-7088-05-0· κεφ. «Ποίηση καὶ ζωή», σελ. 60-61)
ενα μικρο αφιερωμα στον αγαπημενο μου συγγραφεα με αφορμη 
τα 100 χρονια απο τον θανατο του.
Ο παπαδιαμαντης εχει "στοιχιωσει" με ενα τροπο μαγικο την παιδικη μου ηλικια
ξερω ολες τις διαδρομες του 
στο αγαπημενο μας  νησι
στα σοκακια και στα χωραφια
και μεσα απο τις λεξεις του εχω δει  την μοναξια του , το ηθος του
και την λατρεια του στην ομορφια  της φυσης και τους ανθρωπους...
Και μαρεσει που σαυτο τον πλανητη τον ψηφιακο
αλλα και στα βιβλιοπωλεια
  η γραφη του  η τοσο γλυκεια και λυρικη 
λαμπει  δυνατα...
μεσα απο απειρες iστοσελιδες οταν googlaρεις 
παπαδιαμαντης
και αρχιζεις να διαβαζεις
μαγνητιζεσαι...αυθορμητα.

10 σχόλια:

  1. Είναι υπέροχος, ο Παπαδιαμάντης, δεν ξέρω τι να πρωτοπώ γι αυτόν, για τη γλαφυρότητα και τη ζωηρότητα των περιγραφών; για την τόσο πλο΄τυσια,τόσο μεστή, τόσο μελωδική γλώσσα; για το βάθος της σκέψης του;Ειδικά μετά το κείμενο του Λιοντίνη που τον περιγράφει τόσο γοητευτικά δεν έχω κάτι να προσθέσω.
    (Θα μου πεις τότε γιατί σχολιάζεις;Φαντάσου να'χες να πεις και τίποτα πόσα θα 'γραφες! Και θα σου απαντήσω: τι να κάνουμε,ο φλύαρος άνθρωπος δε μπορεί να κρυφτεί)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. i apoliti sxizofreneia tin mia vazeis alexia meta xatzidaki meta papadiamanti
    maresei giati kratas ena styl

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @ leviathan καλημερα ευχαριστω, ναι ειναι μοναδικη περιπτωση

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @ δεσποινα χαιρομαι που σου αρεσε το κειμενο του Λιαντινη και μενα μου ακνε εντυπωση, τι να γραψω εγω
    εχει τοση δυναμη η γραφη του παπαδιαμαντη
    ειμαι τοσο " μικρος" για να γραψω κατι

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. @anonime-i και αυριο θα παω και σε σκυλαδικο και την τριτη σε παρουσιαση βιβλιου και μετα θα παω να δω την αντζελινα τζολι και μετα θα παω να δω παρασταση του σαρτρ
    τι σε νοιαζε εσενα? θα ασου απολογηθω κιολας για το τι υπαρχει μεσα μου και τι γουσταρω?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. όταν κάναμε τη φόνισσα στο σχολείο με μάγεψε και έψαξα και βρήκα κι άλλα δικά του κειμενα που δε μας πρότεινε κανείς και τα διάβασα. έχει δίκιο ο Λιαντινης σ'όλα όσα λέει για τον Παπαδιαμάντη. είμαι περήφανη που μπορώ να τον διαβάσω και να τον απολαύσω στο πρωτότυπο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Tι να πω...απλά απολαμβάνω!
    Καλημέρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά παγκοσμίως!

    ΑπάντησηΔιαγραφή